Betaal met Bancontact
- Ace Frehley gaf Kiss zijn gitaargeluid: zingende pentatonische solo's, hard gespeeld, op een Les Paul aangesloten op een muur van Marshall.
- Zijn Les Paul Custom met drie pickups werd een volwaardig podiumattribuut, in staat om te roken, te branden en zelfs vuurpijlen af te schieten.
- Achter de schmink van de Spaceman inspireerde een autodidactische gitarist een hele generatie, van Dimebag Darrell tot de tieners van de jaren 80.
- Gibson wijdde twee signature-modellen aan hem, in 1997 en daarna met de Budokan van 2011, bewijs dat de gitaar net zo belangrijk is als de persoon.
Velen leerden gitaar spelen door Shock Me te verknallen in hun kamer (ik geef me schuldig). Die simpele riff, die solo die je denkt te kunnen spelen tot je hem echt speelt: dat is de handtekening van Ace Frehley. De eerste gitarist van Kiss, die in oktober 2025 op 74-jarige leeftijd overleed, laat een beeld achter dat geen enkele fan vergeet. Zilveren laarzen, een gezicht geschminkt als een ster, en in zijn handen een Gibson Les Paul die rook uitblaast. Kiss werd vaak gereduceerd tot een pyrotechnische show. Dat vergeet dat er onder de schmink een echt geluid zat, en dat dat geluid voor een groot deel kwam van een jongen uit de Bronx en zijn gitaar. Wil je begrijpen hoe een gitarist zonder opleiding de hardrock van de jaren 70 definieerde? Dan moet je bij de Les Paul beginnen.
Van de Bronx tot de Spaceman: de geboorte van Ace Frehley
Paul Daniel Frehley werd geboren op 27 april 1951 in de Bronx, New York. Hij kreeg rond zijn dertiende met kerst een elektrische gitaar en liet die niet meer los. Geen conservatorium, geen leraar: hij leerde op gehoor, door de platen van Jimmy Page, Jeff Beck, Hendrix en The Who te ontleden. Zijn hele leven zou hij dit autodidactische aspect benadrukken. Hij las de muziek niet, hij voelde hem, en dat hoor je in elke solo.
Eind 1972 zoeken Paul Stanley en Gene Simmons via een advertentie in de Village Voice een leadgitarist. Frehley komt opdagen bij de auditie met een rode en een oranje sneaker. Hij sluit zijn gitaar aan, speelt, en de band begrijpt het meteen. Kiss heeft zijn vierde lid gevonden. Hij tekent zijn eigen personage: de Space Ace, een buitenaards wezen van een andere planeet. De zilveren schmink en de plateauzolen doen de rest.
Het eerste album van Kiss kwam uit in februari 1974 en verkocht bijna niet. Het was Alive! in 1975 dat alles veranderde: een live dubbelalbum dat eindelijk de energie van het podium vastlegt. Daarop staat Cold Gin, een nummer geschreven door Ace Frehley en gezongen door Gene Simmons, omdat Ace nog niet durfde te zingen.
Waarom Ace Frehley koos voor de Les Paul Custom
In het universum van gitaren heeft de Les Paul Custom altijd een aparte status gehad. Zorgvuldige afwerking, parelmoer inleg, gouden hardware: het is de galagitaar, bijgenaamd de "Black Beauty". Ace nam hem begin jaren 70 aan en maakte hem zijn hoofdinstrument, vooral in de versie met drie humbucker pickups. De keuze past bij het personage: een chique, opvallende gitaar die net zo schittert onder de spotlights als de kostuums.
Maar het gaat niet alleen om het uiterlijk. Het mahoniehout en de dikke hals van de Les Paul geven een stevige bas en een rijke sustain (het vermogen van een noot om lang aan te houden). Voor een gitarist die stevige bends en brede vibrato speelt, is het het ideale instrument. Tegenwoordig hernemen de reissues van de Gibson Custom Shop deze specificaties uit die tijd, van halsprofiel tot Kluson stemmechanieken.
Tabakverloop, trapeziumvormige markers, crèmekleurige bindingen en humbuckers zonder kap met witte spoelen: deze Les Paul Standard 50s Double Trouble lijkt sterk op de sunburst die Ace backstage vasthield. Zijn Burstbucker 1 en 2 met Alnico 2 magneten leveren een ronde, zingende hals en een brug die bijtender is voor riffs.
De niet-lichte mahoniehouten body en de gevlamde esdoorn top geven een warme basis, rijk aan middentonen. De Vintage nitrocellulose lak, licht verkleurd, zorgt voor een al wat verweerde look, en de handbedrade bekabeling met Orange Drop condensatoren reageert progressief op de volumepotmeters.
Pluspunten
- Burstbucker 1 en 2 met Double Classic White spoelen
- Vintage Tobacco Burst afwerking in glanzende nitro
- Handbedrade bekabeling, Orange Drop condensatoren
Minpunten
- Niet-lichte body, dus een flink gewicht
Een Les Paul die rookt, schittert en vuurpijlen afvuurt
Bij Kiss doet de gitaar meer dan alleen klinken. Tijdens zijn solo laat Ace rook uit zijn Les Paul komen: een rookpatroon zit in een pickup cavity, en het publiek denkt dat de gitaar in brand staat onder zijn vingers. Het effect werd een vast moment op elk concert, net als het bloed dat Gene Simmons spuwt.
Hij ging nog verder met een lichtgevende Les Paul, waarvan de body oplichtte in het ritme van zijn spel, en daarna met een gitaar die vuurpijlen kon afschieten vanaf de kop. Puur theater? Ja, en bewust. Maar het theater werkt omdat het spel werkt. Ace mist zijn solo's niet om de show te maken, hij maakt de show met zijn solo's.
Shock Me, of de legende geboren uit een ongeluk
Op 12 december 1976 in Lakeland, Florida, raakte Ace een metalen reling aan die slecht geaard was en kreeg een elektrische schok midden op het podium. Hij viel neer, stond op en maakte het concert af. Uit het incident ontstond een nummer: Shock Me, op het album Love Gun uit 1977. Het was het eerste Kiss-nummer dat hij zelf zong. Daarbij schreef hij een van zijn meest geïmiteerde solo's.
De sound van Ace Frehley: een Les Paul, een Marshall, en dat is alles
Zijn spel berust op een bijna minimalistisch recept. Pentatonische schalen (de vijf basistonen van blues en rock), een brede vibrato, zingende bends en frases die je kunt neuriën. Ace zocht niet de snelheid, hij zocht de melodie. Daarom blijven zijn solo’s zo lang in je hoofd hangen als de refreinen.
Qua materiaal is de keten kort. De Les Paul, vaak uitgerust met krachtigere DiMarzio-pickups zoals de DiMarzio Super Distortion, gaat rechtstreeks in Marshall-koppen die hard worden gedraaid. De muur van versterkers achter Kiss was niet alleen decor. Een 100 W buizenversterker zoals de Marshall 1959HW Handwired belichaamt nog steeds die heldere, dynamische klank die reageert op het volume van de gitaar.
Om de sound van Ace te benaderen, begin je met je rechterhand in plaats van met het materiaal. Een humbucker bij de brug, een crunchy buizenversterker, het volume van de gitaar vol open voor solo’s en iets terug voor ritmes. De rest zit in de vibrato: breed, regelmatig, nooit nerveus.
Om zijn partijen noot voor noot te oefenen, blijven de tabs van Kiss Alive II een waardevolle ingang. Je ziet hoe elke solo is opgebouwd als een klein liedje, met een begin, een hoogtepunt en een afloop.
1978, het soloalbum dat alles won
In 1978 brachten de vier leden van Kiss elk op dezelfde dag een soloalbum uit. Iedereen zette in op Paul Stanley of Gene Simmons. Ace won: zijn plaat verkocht het best van de vier, gedragen door New York Groove, een cover van de Engelse band Hello die de Amerikaanse top 20 bereikte. Hij bespeelde de gitaren en introduceerde een drummer, Anton Fig, die later op de achtergrond van Kiss-albums te horen zou zijn.
De euforie duurde niet lang. Spanningen met Stanley en Simmons, excessen, vermoeidheid: Ace verliet de band in 1982. Hij ging solo verder met Frehley’s Comet in 1987, keerde terug voor de reünietournee in schmink in 1996, een van de meest winstgevende van dat jaar. In 2014 werden de vier originele leden samen opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame.
De Les Paul-signatures van Ace Frehley
In 1997, midden in de reünie, wijdde Gibson een Les Paul Custom signature aan hem. Drie DiMarzio-pickups, een gevlamde esdoornhouten top, een verouderde kersenafwerking, blikseminslag-inleg op de toets en het Ace-logo op de kop. Tot 2001 in beperkte oplage geproduceerd, was dit lange tijd de enige manier om een Les Paul te bespelen die door de Spaceman zelf was bedacht.
In 2011 keerde de Custom Shop terug naar de oorsprong met de Budokan Les Paul Custom, 300 exemplaren gebaseerd op de 1974 Custom met drie pickups die Ace speelde tijdens de vijf Kiss-concerten in de Budokan in Tokio, 1977. Een deel werd met de hand verouderd en gesigneerd door de gitarist. Deze modellen zijn nu verzamelobjecten.
Dimebag Darrell, de gitarist van Pantera, droeg een tatoeage van Ace Frehley’s gezicht op zijn borst. Ace zette zijn handtekening erop, die Dimebag vervolgens over liet tatoeëren. Moeilijker om een oprechter eerbetoon van de ene gitarist aan de andere te vinden.
Wat de Spaceman aan gitaristen nalaat
Ace Frehley was niet de snelste of technischste van zijn generatie. Hij deed beter: hij gaf zin. Duizenden kinderen pakten hun eerste gitaar op nadat ze een rokende Les Paul op een Kiss-hoes hadden gezien, en velen spelen nog steeds. Zijn nalatenschap zit in dit simpele idee: een solo moet zingbaar zijn, en een gitaar kan tegelijk instrument en personage zijn. De volgende keer dat je Shock Me hoort, luister goed naar de solo. Alles zit erin.
