- Eric Clapton ging langs bij de Yardbirds, John Mayall, Cream en Derek and the Dominos voor hij uitgroeide tot een groot solo-artiest.
- Zijn Stratocaster “Blackie”, samengesteld uit drie vintage gitaren, bepaalde de sound van een hele generatie.
- Fender bouwde een reeks Stratocaster signature Eric Clapton, rechtstreeks geïnspireerd op de hals van Blackie.
- Het MTV Unplugged-concert van 1992 luidde de Martin signature-modellen in, waaronder de 000-28EC, een van de bestverkochte akoestische gitaren van het merk.
Je kunt honderden gitaristen hebben zien passeren, maar er zijn namen die altijd terugkomen in de gesprekken in de winkel: Eric Clapton is er zo een. Niet alleen om zijn spel, maar om wat hij heeft gedaan met de Stratocaster zelf. Weinig artiesten hebben het design van een instrument zo beïnvloed als “Slowhand” bij Fender en Martin.
Terugblik op het parcours van een gitarist die vijftig jaar rock doorstond zonder ooit echt de hals los te laten, en op de gitaren die vandaag zijn naam dragen.
Van de Yardbirds tot Cream: de geboorte van “Slowhand”
Alles begint in Londen, halverwege de jaren 1960. De jonge Eric Clapton sluit zich aan bij de Yardbirds, een bluesrockband waar hij zijn spel verfijnt, al sterk beïnvloed door een diepe bewondering voor Amerikaanse bluesmannen: Robert Johnson, Freddie King, Buddy Guy. De bijnaam “Slowhand” ontstaat trouwens hier, met een vleugje ironie: het publiek zou hem hebben aangemoedigd terwijl hij tijdens een concert een gebroken snaar verving, een slow handclap die uitgroeide tot een legendarische bijnaam.
Hij verlaat de Yardbirds, die hem te poppy zijn, om zich bij John Mayall’s Bluesbreakers te voegen, waar hij het album opneemt dat bekendstaat als de “Beano”, een cultplaat voor elke blueskitarist. Daar zet hij zijn Marshall-versterker helemaal open om een verzadigde, warme overdrive te krijgen, een geluidstextuur die hele generaties zou inspireren.
In 1966 richt hij samen met bassist Jack Bruce en drummer Ginger Baker Cream op, een van de eerste power trio’s in de geschiedenis van de rock. Uitgesponnen bluesimprovisaties, nummers als “Sunshine of Your Love” en “White Room”: Cream legt de basis van de hardrock en tilt Clapton naar het niveau van wereldwijde guitar hero. Rolling Stone zou hem later rekenen tot de grootste gitaristen aller tijden.
Derek and the Dominos en “Layla”: het creatieve hoogtepunt
Na Cream en het kortstondige project Blind Faith richt Clapton in 1970 Derek and the Dominos op, samen met Bobby Whitlock, Carl Radle en Jim Gordon. Het album dat daaruit voortkomt, Layla and Other Assorted Love Songs, wordt vandaag beschouwd als zijn meesterwerk. Het nummer “Layla” ontstaat uit een onbeantwoorde liefde voor Pattie Boyd, destijds de vrouw van zijn vriend George Harrison, een pijnlijk persoonlijk verhaal dat uitmondde in een van de meest herkenbare riffs uit de rockgeschiedenis.
Het slidegedeelte dat “Layla” afsluit, is niet van Clapton, maar van Duane Allman, die in de studio te gast was. De twee gitaristen hadden elkaar amper enkele dagen eerder ontmoet en namen een groot deel van het album op in bijna volledige improvisatie.
Blackie, de Stratocaster die een geluid vormgaf
Als één gitaar de carrière van Eric Clapton zou moeten samenvatten, dan is het ongetwijfeld “Blackie”. Het verhaal begint in 1970, in een winkel in Nashville waar Clapton zes vintage Fender Stratocasters koopt. Drie ervan geeft hij weg aan zijn vrienden George Harrison, Steve Winwood en Pete Townshend, en de andere drie haalt hij uit elkaar om alleen de beste onderdelen te bewaren, samengevoegd tot één “bastaard”-gitaar, zoals hij het zelf noemde, met een matzwarte afwerking.
Blackie maakt zijn podiumdebuut op 13 januari 1973, tijdens het beroemde Rainbow Concert dat Pete Townshend organiseerde om Clapton te helpen uit een periode van verslaving te komen. Nadien blijft ze meer dan tien jaar zijn hoofdinstrument, voor ze met pensioen gaat en in 2004 bij Christie’s wordt geveild voor bijna een miljoen dollar, ten bate van het Crossroads-afkickcentrum dat hij op Antigua oprichtte.
De Fender Eric Clapton Stratocaster: het signature-erfgoed
In 1988 brengt Fender officieel de Stratocaster signature Eric Clapton uit, een van de oudste en bestverkochte signature-modellen van het merk. Clapton leverde zelf de hals van Blackie als referentie voor het profiel en de mensuur. Technisch onderscheidt het model zich door een actief mid-boost-circuit van 25 dB, waarmee je de kenmerkende korrel van Claptons geluid ook bij laag volume terugvindt, een oplossing bedacht om te componeren en op te nemen zonder de versterker helemaal open te hoeven zetten.
Vandaag is de reeks verkrijgbaar in meerdere afwerkingen die de historische visuele kenmerken van Clapton herhalen:
- De Fender Eric Clapton Stratocaster MN Pewter, met haar ingetogen zilvergrijze tint.
- De Fender Eric Clapton Stratocaster MN Olympic White, een directe verwijzing naar de vroege afwerking van “Blackie”.
- De Fender Stratocaster Signature Eric Clapton MN Black, esthetisch het dichtst bij Blackie.
- De Fender Stratocaster Signature Eric Clapton MN Torino Red, zeldzamer en visueel gedurfder.
Deze Stratocaster signature-modellen zijn ontworpen voor een zeer veelzijdig spel (blues, rock, pop), dankzij de actieve mid-boost die het geluid dikker maakt zonder het single-coil-karakter te verstoren. Ideaal als je een Strat zoekt die van een kristalhelder cleangeluid naar een warme crunch kan gaan zonder van gitaar te wisselen.
MTV Unplugged en de akoestische openbaring: de Martin signature-modellen
1992 is opnieuw een kantelpunt. Voor het programma MTV Unplugged zet Clapton zich neer met een vintage Martin 000-42 uit 1939 en brengt aangrijpende akoestische versies van “Layla” en “Tears in Heaven”, geschreven na het tragische overlijden van zijn zoon Conor. De plaat die daaruit voortkomt, wordt een van de grootste successen van zijn carrière en zorgt van de ene op de andere dag voor een stortvloed aan telefoontjes bij Martin: iedereen wil weten welke gitaar Clapton bespeelt.
Martin brengt in 1995 eerst de 000-42EC uit, een gelimiteerde reeks van 461 exemplaren, een knipoog naar de titel van het album 461 Ocean Boulevard, die op één dag tijdens een vakbeurs was uitverkocht. Gezien dit succes brengt het merk in 1996 een betaalbaardere, niet-gelimiteerde versie uit: de Martin 000-28EC. Met haar 000-corpus, bodem en zijkanten in Oost-Indische palissander en haar tafel in spar, blijft ze al bijna dertig jaar een van de bestverkochte akoestische gitaren uit de geschiedenis van Martin, met meer dan 17.000 verkochte exemplaren.
Beide modellen vind je terug bij Woodbrass:
- De Martin Guitars 000-28EC, het historische model uit 1996, nog steeds in productie.
- De Martin Guitar 000-EC Eric Clapton 30th Anniversary, een herdenkingseditie ter viering van dertig jaar samenwerking tussen de artiest en de fabrikant.
De korte mensuur van 24,9 inch van de 000-28EC (tegenover ongeveer 25,4 inch bij een klassieke dreadnought) vermindert de snaarspanning enigszins. Dat maakt fingerstyle-spel en bends comfortabeler, precies zoals Clapton ze toepast in zijn akoestische arrangementen.
De erfenis van een uitzonderlijke gitarist
Wat opvalt bij Eric Clapton, is de constante heruitvinding. Pure bluesman bij Mayall, elektrische guitar hero bij Cream, getourmenteerd songwriter bij de Dominos, en vervolgens een solo-artiest die stadions kan vullen met alleen een akoestische gitaar op zijn knieën. Weinig muzikanten zijn er meer dan vijftig jaar in geslaagd geloofwaardig te blijven in zoveel verschillende registers.
En dat is waarschijnlijk de echte legende: niet alleen de riffs of de solo’s, maar instrumentkeuzes die zo persoonlijk waren dat ze uiteindelijk universele referenties werden voor een hele industrie. Of je nu eerder een elektrische Strat- of een akoestische dreadnought-fan bent, er zit een beetje “Slowhand” in de meeste gitaren die je vandaag in de winkel tegenkomt.
