Top 5 van de beste vintage versterkers voor gitaar

1958 voor de Vox AC30. 1965 voor de Fender Deluxe Reverb Blackface. 1975 voor de Roland Jazz Chorus. De beste vintage versterker zoeken betekent eerst een jaartal kiezen, daarna het bijpassende geluid.

Als een gitarist ons vraagt om 'een vintage geluid', laten we hem altijd specificeren welk. De crunch van een Brits hardrockriff, de heldere klank van een Engelse popgroep en het arpeggio met chorus van een new wave nummer hebben niets gemeen, behalve dat ze een tijdperk markeerden. De vijf versterkers in deze top zijn actuele, nieuwe, gegarandeerde modellen. Maar elk verlengt een geluidskenmerk dat decennia geleden ontstond, van de kleine huiskamercombo tot de 2x12 voor het podium. Zo vergelijken ze, en dit moet je keuze bepalen.

Vergelijking van de beste vintage versterkers voor gitaar

1. Marshall DSL1CR: de Marshall-klank op 1 watt

De DSL1CR behoort tot de "Dual Super Lead" lijn van Marshall, erfgenaam van de JCM-geest. Die van de jaren 80, toen de Britse crunch de dienst uitmaakte in hardrocknummers. Marshall heeft die esthetiek in een kast van 36 cm breed gestopt, met een Celestion G8C-15 van 8 inch.

Het is een echte buizenversterker: twee ECC83 in de voorversterker, een ECC82 in de eindversterker. Bij 1 W, en zelfs bij 0,1 W dankzij de schakelaar, comprimeren de buizen al een beetje en blijft het speelgevoel levendig. Het "Classic Gain" kanaal gaat van helder clean naar een strakke crunch, het "Ultra Gain" kanaal gaat richting strakke leads.

De Tone Shift verdiept de middentonen, de digitale reverb geeft ruimte zonder pedaal. En de Softube emulatie-uitgang laat je opnemen of met een koptelefoon spelen met een geloofwaardig speakerklank. Voetschakelaar met 1 knop meegeleverd.

2. Orange OR15H: de Britse rock uit de jaren 70 in een compacte head

Orange claimt hier het DNA van zijn versterkers uit de jaren 70: een volledig buizencircuit, één kanaal, en een klank die ronder en genuanceerder is dan echt agressief. Drie 12AX7 in de voorversterker, twee EL84 in Class A in de eindversterking, alles in een head van 7 kg.

Alles draait om Gain en Volume. Laag een dikke, licht korrelige cleane sound die akkoorden meer reliëf geeft. Midden een crunch die aan het spel kleeft. Hoog een organische overdrive met die natuurlijke sustain die je van een vintage sound verwacht. De 3-bands equalizer dient meer om te vormen dan om te corrigeren.

De 7/15 W schakelaar vormt de link tussen het appartement en de repetitie met drummer. De effectenlus, aangedreven door een 12AT7 buis, ontvangt delays en reverbs na de saturatie. Aan de uitgang moet je een 16 ohm speakerkast voorzien: een 1x12 zoals de Orange PPC112 voor thuis, een 2x12 of 4x12 voor het podium.

3. Roland JC-40 Jazz Chorus: de stereo cleane sound van de new wave

Vintage betekent niet per se buizen. De Roland JC-120 Jazz Chorus, uitgebracht in 1975, gaf de cleane sound van Andy Summers met The Police en Robert Smith met The Cure vorm. De JC-40 is de compacte transistorversie die de « JC Clean » behoudt: breed, precies, weinig gecomprimeerd, zelfs bij verrijkte akkoorden.

Het geheim zit in de stereo. Twee onafhankelijke eindversterkers, twee 10 inch luidsprekers, en de chorus Dimensional Space die het 3D-beeld opent, met zijn Fixe- en Manuel-modi. Vibrato en reverb werken ook in stereo, en een ingebouwde distortion komt van pas voor rockgeluiden.

De JC-40 is ook een platform dat geschikt is voor effectpedalen: stereo-ingang aan de voorkant, stereo-effectlus in serie of parallel, mono- of stereo-lijnuitgang naar de mixer of recorder, hoofdtelefoonuitgang.

4. Vox AC30 C2 Custom: de Britse chime uit de jaren zestig

De AC30 is sinds 1958 een van de referenties voor de Britse sound. The Beatles sloten hem aan in hun beginjaren, Brian May en The Edge maakten er een kenmerkend geluid mee. De C2 Custom houdt vast aan het recept: vier EL84 in de eindversterking, drie 12AX7 in de voorversterker, twee 12-inch Celestion G12M Greenback-luidsprekers.

Het Top Boost-kanaal, met zijn Treble- en Bass-regelaars, levert een helder en open hoog spectrum, ideaal voor sprankelende akkoorden en goed hoorbare arpeggio's. Het Normal-kanaal geeft een ronder geluid, dat goed samenwerkt met saturatiepedalen (overdrive, fuzz, boost). Als je hem harder zet, schakelt de versterker over naar een getextureerde crunch met natuurlijke compressie.

De Master-sectie voegt een Master Volume en een Tone Cut toe om de aanwezigheid te doseren. Tremolo en veerreverb maken het plaatje compleet, en de true bypass effectloop stuurt een -10 dB signaal dat geschikt is voor pedalen. Twee luidsprekeruitgangen maken het mogelijk om een 16 ohm kast toe te voegen naast de interne luidsprekers.

5. Fender '65 Deluxe Reverb: de cleane Blackface uit 1965

Rechtstreekse erfgenaam van de Blackface-combo's uit 1965, de '65 Deluxe Reverb zit tussen een intiemere Princeton en een veel krachtigere Twin in. 22 W volledig buizen, een Jensen C12K van 12 inch, een 5AR4 gelijkrichter voor een soepele respons. Gemaakt in de Verenigde Staten.

De sound is de ultieme Fender clean: scherpe hoge tonen, strakke bassen, licht ingedrukte middenfrequenties. Met een gematigde headroom beginnen de 6V6-buizen te zingen tussen 4 en 6 op de volumeknop, en die progressieve crunch is geliefd in blues, country, soul en surf.

Twee kanalen, Normal en Vibrato, vier ingangen en twee luidsprekeruitgangen parallel. Het Vibrato-kanaal heeft de veerreverb en buizen-tremolo, bediend met de meegeleverde vintage 2-knops footswitch. Geen effectloop, om trouw te blijven aan het originele signaalpad: pedalen sluit je aan vóór de ingang.

Hoe kies je de beste vintage versterker voor jouw spel?

Veel gitaarversterkers houden het geluid van een groot tijdperk levend. Om de jouwe te vinden, volstaan vier vragen, in deze volgorde.

Begin bij het register dat je in gedachten hebt

Vintage is geen unieke klank. De Britse crunch van hardrock leidt naar Marshall of Orange. De heldere, klingelende klank van de Britse pop uit de jaren zestig leidt naar Vox. De cleane Fender met reverb, die van blues en country, leidt naar de Deluxe Reverb. En de arpeggio's met chorus van new wave leiden naar de Jazz Chorus.

Luister naar drie of vier nummers waar je zin in hebt, en noteer wat steeds terugkomt: de korrel van de saturatie, de helderheid van het clean, de aanwezigheid van een effect. Je weet snel welke familie je aanspreekt.

De instellingen vertellen ook een tijdperk. De Vox AC30 C2 en de Fender '65 Deluxe Reverb hebben per kanaal slechts een Treble en een Bass, zoals de versterkers uit de jaren 60: je zoekt het geluid met volume en aanslag, niet met de equalizer. De Orange OR15H en de Marshall DSL1CR hebben drie banden, en de Marshall voegt zijn Tone Shift toe om de middentonen te benadrukken. Met twee toonregelaars vind je het geluid vooral in je handen en in de keuze van de pickups.

Houd rekening met het volume waarop je echt speelt

Een buizenversterker geeft zijn beste klankkleur als je hem opendraait. Daarom telt het echte vermogen net zo hard als de sound. Thuis volstaan 1 W of 7 W ruimschoots om de buizen aan het werk te zetten. Bij repetitie met een drummer houden 15 W tot 30 W het vol.

De Marshall DSL1CR en de Orange OR15H spelen hierop in met hun vermogensschakelaars. De Vox AC30 C2 en de Fender '65 Deluxe Reverb mikken op repetitie, club en studio, met een gewicht van 32,2 kg en 19 kg om rekening mee te houden als je ermee op pad gaat.

Als je vooral ’s avonds speelt, kijk dan ook naar wat nog lager kan. De Marshall DSL1CR gaat tot 0,1 W en zijn Softube-emulatie-uitgang kan naar een koptelefoon. De Roland JC-40 heeft een koptelefoonuitgang. De Orange OR15H vertrouwt op zijn 7 W-stand om de buizen eerder te laten werken. De Vox en de Fender vragen een ruimte waar het volume niemand stoort.

Buizen of transistors, de klankkleur eerst

De buizen zorgen voor een natuurlijke compressie en een verzadiging die geleidelijk toeneemt met het volume. De transistors van de Roland JC-40 houden een heldere, gearticuleerde sound, ongeacht het niveau. Beiden zijn vintage, ieder op zijn eigen manier: de vraag is of je wilt dat de versterker gaat verzadigen, of dat hij schoon blijft onder je pedalen.

Een buizenversterker leeft ook door zijn buizen. De eindbuizen slijten met de speeluren en worden vervangen door hetzelfde type: EL84 op de Orange en de Vox, 6V6 op de Fender, ECC82 op de Marshall. Een reservebuisset in de hoes bewaren voorkomt dat je een repetitie zonder geluid moet afmaken.

Ingebouwde effecten en pedalen

De veerreverb en tremolo horen bij de vintage sound: de Vox en de Fender hebben ze ingebouwd, de Marshall biedt een digitale reverb, de Roland een chorus, vibrato en stereo reverb. De Orange vertrouwt op zijn effectlus om jouw effecten aan te sluiten.

Als je pedalboard al compleet is, kijk dan naar de effectlus. Vier van de vijf versterkers hebben er een, de Fender '65 Deluxe Reverb niet en krijgt alles voor de ingang.

Vijf tijdperken, één criterium: jouw oor

Van de Marshall DSL1CR voor thuis tot de Fender '65 Deluxe Reverb voor de studio, deze vijf versterkers beslaan zestig jaar gitaar geluid. Geen van allen is een museumstuk: ze hebben hoofdtelefoonuitgangen, effectlussen, vermogensschakelaars. De beste vintage versterker is degene die klinkt zoals de nummers die jij luistert.

En eenmaal de versterker gekozen, komt de gitaar in het spel. Single coils op een Fender of Vox, humbuckers op een Marshall of Orange: dezelfde versterker kan van karakter veranderen afhankelijk van de pickups die je erin stopt.