Betaal met Bancontact
DJ, componist en muziekcurator, Dj One Up maakte eerst via dans kennis met muziek. Hij komt uit Poitiers en groeide op tussen de gitaar van zijn vader, de vinylcollectie van de familie en ooms en tantes die in de jaren 80 alle danswedstrijden in nachtclubs afschuimden. Van 1998 tot 2001 was hij breaker, voordat hij in 2000 de vinylplatenspelers van een vriend, scratchen en de handmatige controle over muziek ontdekte. In 2003 wordt hij gevraagd om zijn eerste dansbattle te draaien: op dat moment weet hij wat hij wil doen.
In 2007 komt hij aan in Nantes, en in 2009 maakt hij er zijn fulltime beroep van. Het festival Hip Hop Session dient als springplank, wat leidt tot een residentie van vijftien jaar, naast DJ's die hem inspireerden zoals DJ Ben, Billy Brown en DJ Renegade. Daarna volgt het internationale circuit, het evenement Evolution in New York, en vervolgens twee grootschalige projecten: de muziekcuratie voor breaking tijdens de Olympische Spelen van Parijs 2024, bijna 400 tracks opgebouwd per decennium, en de artistieke leiding over een twintigtal originele tracks die in Tokio werden gecreëerd met dertien Japanse muzikanten voor de Red Bull BC One.
In deze aflevering van Tales vertelt hij over het concert van Joe Cocker dat hem op achtjarige leeftijd diep raakte, over erkenning door gelijken in een competitieve cultuur, over de balans tussen crew en originaliteit, over de Franse signatuur van battle-DJing, en over wat er tussen de DJ en de danser gebeurt vanaf de eerste seconden van een track.
Dj One Up - DJ, componist en muziekcurator
Het Tales-interview
Als je zo ver mogelijk teruggaat, wat zijn dan je eerste herinneringen aan muziek?
Ik heb er verschillende, en ze zijn sterk verbonden met mijn familie. De eerste herinneringen die bij me opkomen, zijn mijn vader die gitaar speelt tijdens familiemomenten: verjaardagen, maaltijden, bijeenkomsten met neven, nichten, ooms en tantes. Het is echt iets dat me als kind heeft getekend, dat me heeft gedragen.
Bij mijn ouders was er ook een vinylplatencollectie en een nogal bijzondere verticale Mitsubishi-platenspeler. We leerden hoe je een vinylplaat moest opleggen, hoe je voorzichtig moest zijn met het element. Het was een leerproces, bijna een ritueel. Die twee dingen (gespeelde muziek en beluisterde muziek) hebben mijn relatie met muziek echt gevormd.
Er is ook een heel sterke herinnering: het concert van Joe Cocker. Ik ben acht jaar oud en mijn vader neemt me mee naar Futuroscope, vlak bij Poitiers, waar ik vandaan kom. Ik herinner me elke minuut van dat concert. Ik had totaal niet verwacht wat ik zou voelen. Op die leeftijd sta ik nog heel ver van dat alles af, ik speel basketbal, ik leid mijn kinderleven. En daar krijg ik een emotionele klap.
Muziek was dus heel aanwezig in je familiale omgeving?
Ja, op een natuurlijke manier. Ik heb het vaak over music lovers. Er waren geen professionals in de familie, maar muziek was alledaags. We dansten veel, vooral aan de kant van mijn moeder: mijn ooms en tantes waren in de jaren 80 dansers in nachtclubs en deden mee aan wedstrijden. Dans was een directe relatie met muziek.
Er was geen grens, niets was onaantastbaar. We leefden met muziek. Het maakte deel uit van het dagelijks leven.
Hoe evolueert je parcours vervolgens, van luisteren naar zelf doen?
Eerst is er een belangrijke fase: autonomie. De overgang van het collectieve naar het individuele. De walkmans, de cassettes, vervolgens de Discman, de MiniDisc. Dan begin ik mijn eigen muzikale keuzes te maken. Mijn vader luisterde veel naar rock, mijn moeder naar Franse chanson. En aan de kant van mijn ooms en tantes waren er al de eerste tekenen van hiphopcultuur.
De platen van De La Soul of NWA die ik vandaag nog steeds heb, komen daar vandaan. Die autonomie brengt me vanzelf naar de hiphopcultuur.
Daarna is er de dans. Voor ik DJ werd, was ik danser, breaker. Tussen 1998 en 2001 volg ik samen met mijn zus hiphopdanslessen in een buurthuis. Het is mijn eerste diepe band met deze cultuur.
In 2000 ontmoet ik twee goede vrienden, Meryl en Florian. Florian heeft vinylplatenspelers. Ik ontdek DJing echt: scratchen, de handmatige controle over muziek. Het is een sleutelmoment. Het is nog slechts een hobby, maar ik voel dat het op alle vlakken bij me past: muzikaal, technisch, emotioneel.
Wanneer wordt het meer dan een hobby?
In 2003. Ik word gevraagd om mijn eerste dansbattle te draaien. En dan weet ik dat dit is wat ik wil doen. Op dat moment niet per se als beroep, maar wel regelmatig. Ik voel iets heel sterks: een combinatie van technische beheersing, muzikale juistheid en respons van het publiek.
Vanaf dat moment zet ik veel dingen opzij: sport, school. Ik focus me op DJing. In 2007 kom ik aan in Nantes. Ik begin mijn eerste professionele gigs te doen. In 2009 wordt het mijn fulltime beroep.
Tussen 2009 en 2015 ontwikkel ik mijn eigen universum echt. Ik ontmoet belangrijke mensen, vanaf 2010 begin ik internationaal te spelen. Ik werk in de wereld die me het meest passioneert: break, battles, b-boys en b-girls. Ook ontwikkel ik mijn werk als componist.
Zijn er ontmoetingen of evenementen die je traject echt veranderen?
Ja, duidelijk twee.
De eerste is het festival Hip Hop Session in Nantes. In 2008-2009 draai ik de kwalificatiebattles. In 2010 nodigt het team van Pick Up Productions me uit om op het hoofdevenement te spelen. Ik ga erheen met de gedachte dat het misschien de enige keer in mijn leven zal zijn.
Na dat evenement verandert mijn leven. Ik speel ineens naast DJ's die me jarenlang hebben geïnspireerd, zoals DJ Ben, Billy Brown en DJ Renegade. Hip Hop Session heeft me op de wereldkaart van battle-DJ's gezet. Ik werd er vijftien jaar lang resident.
Het tweede moment is het evenement Evolution à New York. Het is mijn eerste keer in de Verenigde Staten. Er worden maar heel weinig Europeanen uitgenodigd. Daar raak ik iets magisch aan. Ik zie de crews waar ik op internet naar keek, de Rocksteady Crew, de eerste dansers die door Red Bull werden gesponsord, internationale DJ's. Ik ben bij de bron. Vanaf dat moment ben ik vastbesloten om alleen nog dit te doen: DJ en componist zijn binnen de hiphopcultuur.
Speelt erkenning door gelijken een belangrijke rol?
Enorm. Erkend worden in Frankrijk, in Europa, en vooral in de Verenigde Staten, verandert veel. Deze cultuur is competitief. Je moet je plaats veroveren, je skills bewijzen. Die erkenning heeft me zelfvertrouwen gegeven. Ze stelde me in staat om meer te durven, mezelf te laten gelden, niet langer alleen een fan te zijn, maar mijn plaats in te nemen.
Hoe zie je de balans tussen collectief en individualiteit binnen de hiphopcultuur?
De hiphopcultuur is ontstaan uit crews, uit mensen die in dezelfde wijk leven, soms zelfs in hetzelfde gebouw. Ze is van nature collectief. Maar ze ontwikkelt zich rond een fundamentele skill: originaliteit. Ook als je uit een collectief komt, is het idee niet om te kopiëren, maar om je eigen identiteit te creëren.
Ik heb nooit een kopie van iemand willen zijn. Het idee was om mezelf te zijn, geïnspireerd door degenen die me voorgingen. Vandaag komt die band met het collectief sterk terug in het doorgeven. Ik heb enorm veel ontvangen. Op mijn beurt probeer ik het door te geven aan de nieuwe generatie.
Je speelde een sleutelrol tijdens de Olympische Spelen van Parijs 2024. Hoe is dat gebeurd?
In 2019 werd ik eerst benaderd om als DJ te spelen bij de wereldwijde kwalificatiewedstrijden voor breaking. Daarna nam ik zelf contact op met de teams van Paris 2024. Ik stelde een denkoefening voor over de plaats van muziek binnen de discipline.
Destijds was er niet echt een muzikaal thema. Er waren gewoon DJ's nodig. Ik heb het idee verdedigd dat break zonder muziek geen zin heeft. Na vele gesprekken vertrouwde men mij de muziekcuratie toe.
Ik stelde werk per decennium voor, van de jaren 70 tot vandaag, om de muzikale vertakkingen van break te tonen: funk, hiphop, rock, muziek uit Zuid-Amerika, bossa nova… In totaal bijna 400 tracks. Het idee was om die rijkdom aan de hele wereld te tonen.
Hebben de Olympische Spelen de discipline blijvend veranderd?
Het was een enorme schijnwerper, maar eerder een flits. De discipline was al gestructureerd, met grote evenementen. De Olympische Spelen brachten middelen, comfort en sponsors. Maar het zijn vooral de bestaande culturele evenementen die de scene levend blijven houden.
Onlangs verzorgde je de artistieke leiding van de Red Bull BC One in Tokio.
Mijn relatie met Red Bull, en met de Red Bull BC One in het bijzonder, loopt al lange tijd: ik werk sinds 2015 met het merk. Voor de editie in Tokio namen de in Oostenrijk gevestigde teams contact met me op met een specifieke vraag: een nieuwe generatie tracks ontwikkelen die specifiek aan de breakdiscipline zijn gewijd.
De Red Bull BC One, dat zijn zestien dansers en zestien danseressen, op een bepaald moment de besten ter wereld. Op dat niveau is muziek bepalend. Ze begeleidt een performance onder bijzonder hoge druk, binnen een uiterst gecodificeerd kader.
Voor Tokio verzorgde ik de artistieke leiding van een nieuw muzikaal project, in samenwerking met dertien Japanse muzikanten, beatmakers en componisten. We werkten ter plaatse in de studio om een twintigtal originele tracks te creëren, bedoeld voor zowel de competitie als het mediagebruik rond het evenement.
De uitdaging was om verschillende werelden te kruisen: traditionele Japanse instrumenten, invloeden uit de gamingcultuur en de zeer specifieke eisen van break in battles. Mijn rol was om het artistieke kader richting te geven, toe te zien op de algehele samenhang en tegelijk de artiesten veel vrijheid te laten.
Deze tracks zijn vervolgens zowel in de competitie als in de content van Red Bull BC One opgenomen. Het is een project waar ik enorm van hou, omdat het muzikale creatie, lokale cultuur en performance op het hoogste niveau met elkaar verbindt.
Bestaat er een « French Touch » in battle-djing?
Ja. Er is een Franse signatuur. Een organischere relatie met muziek, vaak beïnvloed door andere culturen, andere stijlen. Persoonlijk ben ik sterk beïnvloed door klanken uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Die originaliteit, die manier om buiten de Amerikaanse codes te treden, wordt bij Franse dj's al lange tijd erkend.
Wat is je relatie met de dansers tijdens battles?
De dj is er om de dans te begeleiden, maar niet alleen daarvoor. Hij moet sferen creëren. Al vanaf de intro van een track weet je of het gaat werken. De eerste track kan de vorm van een battle veranderen.
Muziek kan een danser naar een hoger niveau tillen, hem brengen op plekken die hij zich niet had voorgesteld. Die verantwoordelijkheid is groot. Wanneer muziek en dans perfect samenkomen, creëer je momenten die je niet vergeet.
Als je het ultieme break-evenement zou moeten bedenken?
Ik zou teruggaan naar de bron. Naar New York, in de Bronx, waar DJ Kool Herc zijn eerste block parties gaf. Een evenement in jamvorm, op straat, met de beste dansers en dj's. Terug naar de essentie.
